Basmane’nin belleği kadınların ellerinde yeniden canlandı

Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi’nde buluşan kadınlar, kentin geçmişinden bugüne ulaşan basma geleneğini bu kez yalnızca dinlemekle kalmadı; ahşap kalıpları ellerine alarak kumaşa kendi desenlerini bastı. Yoğun ilgi gören ve 15 kişilik kontenjanı kısa sürede dolan atölyenin önümüzdeki günlerde tekrarlanması planlanıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı bünyesindeki İzmir Miras, kentin kültürel belleğini yaşatmaya yönelik çalışmalarına Basmane’de devam ediyor. Bölgenin üretim geçmişinde iz bırakan basma geleneği, bu kez kadınların katıldığı deneyim atölyesiyle yeniden hayat buldu. Yeniden Basma Atölyesi’nde düzenlenen üç saatlik çalışmada 15 katılımcı, önce basma geleneğinin geçmişini ve Basmane’nin bu zanaatla kurduğu bağı dinledi. Ardından ahşap baskı kalıplarını kullanarak kumaş üzerine kendi baskılarını yaptı. Geçmişten taşınan motiflerin yeniden kumaşla buluştuğu atölye, katılımcılar için aynı zamanda Basmane’nin kültürel mirasını yakından tanıma fırsatı oldu.

“Kültürel mirasımızla duygusal ve tarihsel bağ kurduk”

Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görevli akademisyen Dr. Tülay Gül Polat ise geçmişte müzecilik alanında da çalıştığını belirterek kültürel mirasın uygulamalı çalışmalarla yaşatılmasının önemine dikkat çekti. Polat, “Kültürel miraslarımıza sahip çıkmamız çok kıymetli. İzmir Miras da bu konuda üzerine düşen görevi büyük bir emekle yerine getiriyor. Basma zanaatının elbette çok küçük bir parçasına dahil olabildik ama bu kadarı bile o duygusal ve tarihsel bağı kurmak için çok kıymetliydi. Atölyeden çok büyük keyif aldım” diye konuştu.

Basmane’de tesadüfen gördü, basma sanatının parçası oldu

Basmane sokaklarında gezerken atölyeyi fark ettiğini anlatan İknur Yatırgünsur, geleneksel sanatlara ilgisinin kendisini içeriye çektiğini söyledi. Daha önce uzaktan izlediği bir üretimin ilk kez parçası olduğunu belirten Yatırgünsur, “Gerçekten çok keyifli ve eğlenceli geçti. Benim için bir ilkti. Hep uzaktan gördüğüm bir şeydi, bizzat içinde olmak çok keyifliydi. Güzel bir tarihi bilgilendirme de aldık. Şimdi basmaya ve Basmane bölgesine daha farklı bir bakış açısıyla bakıyorum” dedi. Kendisinin de bez bebekler yaptığını söyleyen Yatırgünsur, atölyede öğrendiklerini kendi üretimine taşımayı düşündüğünü belirterek, “Bu sanatı bez bebek kıyafetleriyle nasıl birleştirebilirim diye düşündüm. Katılmamda bunun da etkisi vardı. Bütün bunlar bir araya geldi ve benim için çok keyifli bir süreç oldu” diye konuştu.

Üniversitede slayttan öğrendi, Basmane’de deneyimledi

Ege Üniversitesi Moda Tasarımı mezunu Gözde Dadakoğlu için ise atölye, eğitim hayatında teorik olarak öğrendiği basma geleneğiyle yıllar sonra uygulamalı olarak buluşma fırsatı oldu. Dadakoğlu, “Basma geleneğini daha önce derslerde işlemiştik ancak o zaman sadece slayt halinde görmüştük. Hiç deneyimleme şansım olmamıştı. İzmir Miras’ın paylaşımını görünce hemen kayıt olmak istedim. Burada bunu deneyimleme şansı yakaladım. Hem tarihi açıdan hem de nasıl uygulayacağımız konusunda bizi bilgilendirdiler. Burada olduğum için çok mutlu oldum” ifadelerini kullandı.

“Her gün geçtiğim Basmane’ye artık başka gözle bakıyorum”

Kendisini bir kent gönüllüsü olarak tanımlayan Sibel Atak da atölyenin, her gün içinden geçtiği Basmane’nin geçmişini daha yakından tanımasını sağladığını söyledi. Sibel Atak, “Her gün geçtiğim Basmane’nin adının nereden geldiğini, basım tekniğini ve bu mirasın nasıl yaşatıldığını öğrenmek benim için çok kıymetliydi. Atölye çok keyifliydi. Bu mirası yeniden yaşatmanın hazzı ve keyfi içindeyim” dedi.

Geçmişin motifleri bugünün kumaşlarında

Bir dönem Basmane’nin üretim yaşamının önemli parçalarından olan basma geleneğinin yeniden görünür kılındığı atölyede, geçmişten gelen desenler katılımcıların ellerinde yeniden kumaşlara taşındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Miras çalışmalarıyla kentin somut ve somut olmayan kültürel mirasını korumanın yanı sıra bu değerlerin kentliler tarafından deneyimlenmesini ve kuşaktan kuşağa aktarılmasını hedefliyor. İlk buluşması yoğun ilgi gören “Basmane’de Kadın Eli – İzmir Basma Geleneği Deneyim Atölyesi”nin 15 kişilik kontenjanı tamamen doldu. Atölye, yeni katılımcılarla önümüzdeki günlerde yeniden gerçekleştirilecek.