Hedef: Depreme dirençli İzmir

Bornova’nın zemin yapısını belirlemek için 7 bin hektarlık alanda tamamlanan mikrobölgeleme projesi kapsamında alınan numuneler, Egeşehir Laboratuvarı’nda incelendi. Yaklaşık 3 yıl boyunca 32 bin deney gerçekleştirildi. Elde edilen veriler sonucu bölgedeki hangi zeminlerin riskli olduğu saptanacak.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından sürdürülen yapı envanteri, zemin çalışmaları, kara ve denizde yapılan depremsellik araştırmaları, kente dair önemli verilerin elde edilmesini sağladı. Çok yönlü olarak devam eden çalışmalarda, sahadan alınan numuneler Ege Şehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji AŞ (Egeşehir) laboratuvarında inceleniyor. Bornova’nın zemin yapısını belirlemek için başlatılan ve tamamlanan mikrobölgeleme çalışmaları kapsamında 7 bin hektarlık alan tarandı. İlçede yer alan Evka 3, Işıkkent, Mevlana, Kazım Dirik ve Altındağ çevresi ile Bornova merkezi olmak üzere geniş bir alanda 1375 adet sondaj kuyusu açıldı. Bu kuyulardan alınan numunelerle zemin mekaniği kapsamında yaklaşık 20 bin, kaya mekaniği kapsamında ise yaklaşık 12 bin deney yapıldı. Elde edilen veriler, uzmanlar tarafından değerlendirildikten sonra Bornova bölgesinin jeolojik yapısı ortaya çıkacak ve hangi zeminlerin riskli olduğu saptanacak. Ayrıca bu sonuçlar, yeni yapılacak yapıların tasarım parametreleri için de rehber niteliğinde olacak.

Bornova’nın zemin yapısı 3 boyutlu modellenecek

Çalışmalara dair bilgi veren Egeşehir Laboratuvarı’nda görevli Teknik Şef Gökçe Nazlı Kalbaz, Bornova mikrobölgeleme çalışmasını bir bütün olarak ele aldıklarını belirterek, “Bu kapsamda jeolojik ve jeofizik çalışmalar, tıbbı jeoloji, hidrojeoloji, tektonik alanda yapılan çalışmalar, paleosismolojik çalışmalar, dinamik analizler mevcut. Bornova bölgesinde yapılan çalışmalardan elde edilen veriler sonucunda ilçeye ait deprem tehlikesi, zemin davranışı ve yerleşime uygunluk durumunun değerlendirilmesi amaçlandı. Nihai hedef ise kentsel planlama, afet yönetimi ve inşaat mühendisliği uygulamaları için destek sistemi oluşturmak” dedi.

1375 sondaj kuyusu açıldı

Mikrobölgeleme için ilçede toplam 1375 sondaj kuyusu açıldığını vurgulayan Gökçe Nazlı Kalbaz, “Laboratuvarda zemin mekaniği kapsamında yaklaşık 20 bin, kaya mekaniği kapsamında ise 12 bin adet deney yaptık. Toplamda 32 bin deneyi tamamlamış olduk. Bu çalışmayı 20 kişilik ekiple 3 yıl boyunca sürdürdük. Deneyler tamamlanarak, raporlandı” dedi. 
Sahada alınan jeofizik ölçümlerin, yapılan paleosismik çalışmaların Bornova’nın zemin yapısının 3 boyutlu olarak tasarlanmasında çok önemli role sahip olduğuna dikkat çeken Kalbaz, şunları söyledi:

“Elde edilen verilerle kent planlamasına doğrudan veri sağlayacak haritalar da oluşturuldu. Bölgenin sıvılaşma potansiyelini anlatan haritalar, zemin büyütmesine ait haritalar, yer ivmesi kayıtları ve yerleşime uygunluk ile ilgili oluşturulan haritalar… Bunlar afet ve risk yönetiminin yanı sıra kent planlamasına doğrudan veri olarak aktarılacak ve kullanılacak veriler. Bornova mikrobölgeleme projesinin ardından Karşıyaka’dan elde edilecek numuneler üzerinde deney yapmaya başlayacağız.”