Yeraltı sularında dijital dönem başlıyor

Şubat 2026’da başlayacak proje kapsamında İzmir’in kıyı bölgelerindeki yeraltı suyu kaynakları dijital sistemlerle izlenecek, tuzdan arındırma alanında pilot uygulamalar hayata geçirilecek.

İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskısını azaltmaya yönelik çalışmalarını sürdüren İZSU Genel Müdürlüğü, uluslararası ölçekte önemli bir projeye daha imza attı. Avrupa Birliği–Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı (AB-TR CCGP) kapsamında, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) iş birliğiyle hazırlanan “Dijital Dünyada İklim Değişikliği için Kentsel Yeraltı Suyu Sürdürülebilirliği (UGS4ClimateDW)” projesi hibe almaya hak kazandı. Toplam bütçesi 1 milyon 25 bin Euro olan proje ile yeraltı suyu kaynaklarının korunması, dijital izleme altyapısının güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine uyum kapsamında İzmir için önemli bir adım atılması hedefleniyor.

Erdoğan: İzmir’in su güvenliğini de geleceğe taşıyoruz

İZSU Genel Müdürlüğü’nün kentin geleceğini ilgilendiren önemli bir projeye imza attığını belirten İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, “İklim değişikliği, yeraltı suyu kaynaklarımız üzerinde her geçen gün daha fazla baskı oluşturuyor. Bu proje ile İzmir’in özellikle kıyı bölgelerindeki yeraltı sularını bilimsel verilerle izleyerek riskleri erken aşamada tespit etmeyi ve sürdürülebilir çözümler geliştirmeyi hedefliyoruz. Dijital izleme sistemleri, akıllı sensörler ve yenilenebilir enerji destekli uygulamalarla yalnızca bugünü değil, İzmir’in su güvenliğini de geleceğe taşıyoruz” dedi.

Baba: Akdeniz Havzası için örnek proje

Proje yöneticisi olarak görev yapan İYTE Uluslararası Su Kaynakları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Alper Baba, projeye ilişkin değerlendirmesinde, “Proje kapsamında izleme sürecine yönelik yenilikçi sensör sistemleri geliştirilecek ve seçili alanlarda deniz suyu arıtımına ilişkin somut uygulamalar hayata geçirilecek. Bu yönüyle proje, yalnızca İzmir için değil, benzer iklimsel ve hidrojeolojik koşullara sahip Akdeniz Havzası ülkeleri için de örnek ve öncü bir çalışma niteliği taşıyor” diye konuştu.

Yeraltı suları dijital olarak izlenecek

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) desteğiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen program kapsamında kabul edilen proje, İzmir’in özellikle kıyı bölgelerinde yer alan yeraltı suyu kaynaklarının iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale getirilmesini amaçlıyor. İYTE Uluslararası Su Kaynakları Bölümü ile İZSU Genel Müdürlüğü’nün ortak başvurusuyla kabul edilen projenin, Şubat 2026’da başlaması planlanıyor.

Akıllı sensörler ve SCADA ile anlık takip

Toplam 24 ay sürecek proje kapsamında, kıyı akifer sisteminde yer alan ve deniz suyu girişimi riski taşıyan en az 30 içme ve kullanma suyu kuyusu akıllı sensörlerle izlenecek. Kuyulardan elde edilecek iletkenlik, sıcaklık, su seviyesi ve debi verileri, bulut tabanlı SCADA sistemi üzerinden anlık olarak takip edilerek analiz edilecek.

Güneş enerjili tuzdan arındırma üniteleri

Proje kapsamında ayrıca uygun alanlarda pilot ölçekli tuzdan arındırma üniteleri kurulacak. Güneş enerjisiyle çalışacak bu sistemler sayesinde, deniz suyu girişimi riski bulunan alanlarda yeraltı suyu kalitesinin korunmasına yönelik somut uygulamalar hayata geçirilecek. Pilot uygulamalardan elde edilecek sonuçların olumlu olması halinde, sistemlerin İzmir genelinde farklı noktalara yaygınlaştırılması hedefleniyor.