Isı kubbesi kabusu: İngiltere'de tarihi sıcaklık rekorları ölüm getirdi

Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin tetiklediği "ısı kubbesi" fenomeninin sıcaklıkları ekstrem seviyelere çıkararak hayati risk oluşturduğunu vurguluyor.

Uzmanlar, İngiltere'de Mayıs ve Haziran aylarında yaşanan olağandışı sıcak hava dalgasında 2 bin 700'den fazla kişinin aşırı sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybetmiş olabileceği uyarısını yaptı.

Imperial College London, Birleşik Krallık Meteoroloji Kurumu ile Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'ndan araştırmacılar, aşırı sıcakların yol açtığı risklere ilişkin mevcut bilimsel verilere dayanarak bir tahminde bulundu.

Buna göre, ölümlerin çoğu Haziran ayındaki sıcak hava dalgasında meydana geldi.

Geçen Haziran, İngiltere'de kaydedilen en sıcak Haziran'dı ve sıcaklıklar 37,7°C'ye ulaşarak 1957'de kaydedilen 35,6°C'lik rekoru kırdı.

O dönemde İngiltere ve Galler'in bazı bölgeleri için nadir görülen kırmızı sıcaklık uyarısı verilmiş ve sıcaklıkların sağlıklı insanlar için bile hayati tehlike arz edebilecek boyuta ulaştığı uyarısında bulunulmuştu.

SESSİZ KATİL

Birleşik Krallık'ta Mayıs ayı da sıcaklık rekorlarının yaşandığı bir aydı.

26 Mayıs'ta Kew Bahçeleri'nde 35,1°C ölçülmüş ve böylece 1922'de kaydedilen ve 1944'te tekrarlanan 32,8°C'lik önceki rekor önemli derecede yükselmişti.

Uzmanlara göre, her iki sıcak hava dalgası da "ısı kubbesi" adı verilen, sıcak havanın bölge üzerinde hapsolmasına neden olan yüksek basınçlı bir alan nedeniyle oluştu.

Araştırmacılar, ısı kubbesinin insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle daha da kötüleştiğini söylüyor.

Bu durum, sanayi öncesi dönemlerden bu yana gezegeni yaklaşık 1,4°C ısıttı ve bilim insanları bunun Mayıs ve Haziran aylarında kaydedilen maksimum sıcaklıklara 3 ila 4°C daha eklediğine inanıyor.
 

Sıcak tropikal geceler, bunaltıcı koşullara ek olarak, pek az rahatlama imkanı sunuyordu.

Birçok İngiliz evi, uzun süreli yüksek sıcaklıklara dayanacak şekilde inşa edilmediğinden, insanlar bu durumlara karşı savunmasız kalmaktadır.

Sıcaklık vücuda muazzam bir fiziksel yük bindirir; susuz kalmışsanız bu durum daha da kötüleşir, çünkü kalp vücudu soğutmak için kanı daha sert ve daha hızlı pompalar.

Bebekler, yaşlılar ve mevcut sağlık sorunları olanlar, zarar görme riski en yüksek olan gruplar arasındadır.

Bu durum daha fazla kalp krizi, felç ve diğer ölümcül sorunlara yol açabilir.

Aşırı sıcaklar, formda ve sağlıklı insanlar da dahil olmak üzere herkesi etkileyebilir ve erken belirtileri kolayca gözden kaçtığı için 'sessiz katil' olarak adlandırılır.

Haziran ayında olduğu gibi, sıcak hava çok nemli veya ıslak olduğunda, vücudun terleme yoluyla soğuması daha zor olur.

SICAK HAVA DALGALARI DAHA SIK GÖRÜLEBİLİR

Bilim insanlarının yeni çalışması, önceki yıllara ait ölüm kayıtlarını kullanarak Mayıs ve Haziran 2026'da kaç ölüm olabileceğini modellemeyi veya tahmin etmeyi hedefliyor.

Çalışma, insanların sıcaktan ne kadar etkilendiği konusunda varsayımlarda bulunuyor, bu nedenle bulguların gerçekle örtüşmeme ihtimali de var.

Araştırmacılardan biri olan ve Imperial College London'da aşırı hava olayları ve iklim değişikliği konusunda uzman olan Dr. Clair Barnes "Bu tahminleri yayınlayarak insanlara durumun ne kadar tehlikeli olduğunu vurgularsak, bir sonraki sıcak hava dalgasında davranışlarını değiştirirlerse ve tahminlerimiz doğru çıkarsa, çok mutlu olacağım" diyor:

"Bunlar çok büyük rakamlar ve bu kadar çok insanın ölmemesini istiyoruz."

Uzmanlar 2025 yılının sıcağa bağlı ölümler açısından çok kötü bir yıl olacağını düşünüyordu, ancak ölenlerin sayısı beklenenden çok daha düşük oldu.

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Kurumu sıcaklıkla ilgili sağlık uyarıları ve ülkenin sağlık sistemi genelinde alınan önlemlerin, beklenen ölümlerin azalmasına katkıda bulunmuş olabileceğini belirtiyor.

Bazı araştırmacılar mevcut gidişata bakılırsa, Kuzey Avrupa'nın bazı bölgelerinde sıcağa bağlı ölümlerin birkaç on yıl içinde soğuğa bağlı ölümlerle rekabet etmeye başlayabileceğine inanıyor.

Bu, dünyanın iklim emisyonlarını ne kadar hızlı azaltacağına ve ülkelerin ne kadar iyi uyum sağlayacağına da büyük ölçüde bağlı.

Sera gazı salımının miktarı arttıkça, sıcak hava dalgalarının daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli olması bekleniyor.

cumhuriyet