Proje değil, kamusal ve doğal felaket

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Eski Bakanı Binali Yıldırım'ın gündeme getirdiği projeler arasında yer alan, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak 'İzmir Körfezi Geçişi Projesi', ile ilgili TMMOB’ye bağlı Mimarlar Odası İzmir Şubesi projeyi hazırlayan Yüksel Proje firmasının ÇED toplantısında sunduğu bilgiler ve verilen dokümanlar kapsamında bir rapor hazırladı. Mimarlar Odası İzmir Şubesi, Şube Başkanı Hasan Topal'ın imzası olan inceleme raporunda çarpıcı tespitler ve öneriler yapıldı. Tespitler arasında en dikkat çeken unsurlar ise 800 metre uzunluğunda ve yaklaşık 200 metre genişliğindeki yapay adanın körfez içi akıntılara ve su sirkülasyonuna olumsuz etkisi olacağı yapılan ön fizibilite etüdüne göre finansal açıdan fizıbıl olmaması. Aynı bilgi ÇED toplantısında projenin hazırlayıcısı tarafından da dile getirilmişti.

KENT İÇİ ULAŞIMLA ALAKASI YOK

Roporda, İzmir'de hiçbir imar planında İzmir körfezi geçiş projesinin yer almadığına, böyle bir gereklilik ortaya konulmadığına ve projenin kent planlarının bir öngörüsü ve önerisi olmadığı vurgulandı. Raporda ayrıca Körfez geçişi-köprü tünel projesinin kent içi trafiğinin çözümüne yönelik bir proje olmadığına ve İzmir Ulaşım Ana Planı önerileri arasında yer almadığına da dikkat çekiliyor.

DOĞANIN YIKIMI OLUR

Ayrıca bağlantı yollarının, kavşakların ve köprü dolgusu ile ayakların, uluslararası öneme sahip sulak alan (Ramsar) tampon bölgesi içinde ve birinci derece doğal sit alanı sınırları içinde tasarlandığı ifade edilen raporda  "Körfezin güneyinde, İnciraltı, Narlıdere kesiminde kıyı kuşağında birinci derece doğal sit, kıyı ile otoyol arasında ise üçüncü derece doğal sit olarak tescilli koruma alanları yer almaktadır. Önerilen köprü-tünel ve bağlantı yolları ve kavşakları bu bölgedeki doğal alanları da olumsuz etkileyecektir. Doğal sit alanlarına ve sulak alana yapılacak bu olumsuz, zararlı etkiyi giderebilecek hiçbir bilimsel veya doğal önlem bulunmamaktadır. Önerilen proje uygulanacak olursa İzmir'in sahip olduğu doğal zenginliklere çok önemli ve geri dönüşü mümkün olmayan zararlar verilecektir" çekincesi yer aldı.

RAPOR SONUCU OLUMSUZ

3 buçuk milyar TL’ye mal olacağı hesaplanan projenin 5 milyar TL’yi bulabileceği ifade edilen inceleme raporunun sonuç bölümünde ise, “İzmir Körfezi'nin su sirkülasyonuna yapay ada ve köprü ayakları ile engel oluşturarak kirliliğin sürmesine neden olacak olan, ekonomik açıdan fizıbıl olmayan, kentin erişim, ulaşım talepleriyle ve kent içi ulaşımla hiçbir ilişkisi bulunmayan, kentin ulaşım ve imar planlarının önerisi olmayan ve sulak alanlara, doğal sit alanlarına ve koruma alanlarına büyük zarar verecek olan bu projeden vazgeçilmeli, bir daha gündeme getirilmemek üzere unutulmalıdır. Bu tür projelerin kent planlarının (ulaşım ve imar planları) kararına dayanması ve bu gibi büyük yatırımların kentin mekânsal oluşumuna, doğal değerlerine zarar vermeyecek şekilde, bilimsel ve akılcı tercihlerle planlanmasına özen gösterilmelidir. Yüksek maliyetli ulaşım, altyapı projelerinin ve yatırımlarının seçiminde de teknik, bilimsel ve akılcı yöntemler esas alınmalı, kaynaklar kentin ulaşım sorunlarını çözecek öncelikli kamu toplu ulaşım projelerine harcanmalıdır. Özetlenen duyarlılıkların gösterilmediği durumlarda, bu ve benzeri projelerle kentlerde kamusal yarar yerine, giderilmesi olanaksız ve büyük ölçüde mali kaynak israfına ve çevresel, kamusal zarara neden olunacaktır" görüşü yer aldı.