Sigara satışında QR kodla yaş kontrolü planı

Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı yeni düzenlemeyle sigara satışlarında QR kodlu kimlik doğrulama sistemine geçilmesi planlanıyor. Market, bakkal ve büfelerde sigara almak isteyenlerin 18 yaşını doldurup doldurmadığı elektronik ortamda kontrol edilecek. Satıcılar, alıcıların kişisel bilgilerini göremeyecek. Günlük tütün ürünü alım miktarının da denetlenmesini öngören sistemin bir yıl içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının hazırlıklarını sürdürdüğü sağlık düzenlemesinde, tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni önlemler üzerinde çalışılıyor. Düzenlemenin temel hedefi, 18 yaşından küçüklere sigara satışının önüne geçmek ve satış noktalarında yaş kontrolünü daha etkin hâle getirmek.

Türkiye gazetesinin haberine göre, bu kapsamda Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalara benzer şekilde, sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışında elektronik sistem veya cihazların kullanılması planlanıyor.

Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması'nın sonuçlarına da yer verildi. Araştırmaya göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaşını doldurmadığı hâlde market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildi.

QR kodla yaş kontrolü yapılacak

Üzerinde çalışılan modele göre, ilgili kamu otoritesinin oluşturacağı QR kod aracılığıyla elektronik yaş doğrulaması yapılacak.

Alıcının telefonuyla okutulacak QR kod, sistem üzerinden kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirilecek. Böylece sigara satın almak isteyen kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığı kontrol edilebilecek.

Sistem, satıcıya alıcının adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgilerini aktarmadan yalnızca yaş şartının karşılanıp karşılanmadığını gösterecek.

Market ve büfelerde uygulanması planlanıyor

Elektronik kimlik doğrulama sisteminin market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında kullanılması değerlendiriliyor.

Taslakta, internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da yaş doğrulama sisteminin devreye alınması seçeneği üzerinde duruluyor. Ancak Türkiye'de tütün ürünlerinin internet üzerinden satışı mevcut mevzuat kapsamında yasak olduğundan, bu başlığın nasıl düzenleneceği henüz netleşmedi.

Bir yıllık uyum süreci öngörülüyor

Yeni düzenleme kapsamında, tütün ürünü satın alan kişilerin yaşlarının yanı sıra günlük satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının da elektronik sistem üzerinden denetlenmesi planlanıyor.

Sistemin geliştirilerek bir yıl içerisinde uygulamaya alınması öngörülürken, teknik altyapı ve uygulama esasları Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek. Bakanlık, bu süreçte Tarım ve Orman Bakanlığının görüşünü de alacak. Henüz taslak aşamasında bulunan düzenlemenin yürürlüğe girmesi için teklifin yasalaşması gerekiyor.