Yerin altı da üstü de ölüm

(YURT GAZETESİ)

Manisa’da dün sabah 5.30'da kasasında asma yaprağı toplamaya giden mevsimlik işçi kadınları taşıyan kamyonet bir süt kamyonuyla çarpıştı. Sahurdan hemen sonra yola çıkan ve iftara kadar çalışacak olan 13’ü kadın, 1’i çocuk, 15 kişi hayatını kaybetti. Korkunç kaza şerit ihlali yapan süt kamyonunun Gölmarmara Hacıveyiyen köyü mevkiinde kasasında işçileri taşıyan kamyonetle çarpışmasıyla meydana geldi. Hepsi de aynı köyden 15 kişi olay yerinde hayatını kaybetti. Ölenlerin cesetleri Akhisar Devlet Hastanesi morgundaki işlemlerin ardından Salihli Devlet Hastanesi'ne morguna gönderildi. Asma yaprağı için Acı haber ölenlerin yaşadığı ve kaza yerinden 15 kilometre mesafedeki Çökelek köyüne erken saatlerde ulaştı. Yakınlarını kaybedenler bir umutla gittikleri Akhisar'daki hastane bahçesinde gözyaşlarına boğuldu. Ölenlerden Azize Kars'ın kardeşi Fadime Uçar, köylerinde yaşayanların her yıl belli dönemlerde asma yaprağı toplamak için bağlara gittiğini bu yıl da bayram öncesi evlerine destek olmak amacıyla kendi bağlarındaki asma yapraklarını topladıktan sonra komşu köylerdeki bağlara gitmeye başladıklarını söyledi. İki haftadan bu yana aynı bölgeye giden tarım işçilerinin 1 kilogram asma yaprağını 1.5 TL'den alıcılara satıp kazanç sağladıklarını anlatan Uçar, tarım işçilerinin kazandıkları parayla ailelerine destek sağladıklarını hem de bayramda yeni kıyafet almak için hazırlık yaptıklarını söyledi. Denetim yok Kazanın meydana geldiği D-555 Salihli- Gölmarmara- Akhisar Karayolu'nun “kestirme” diye tercih ediliyordu. 12 metre genişliğindeki yolda kaza tankerin kendi şeridinden çıkarak kamyoneti altına almasıyla gerçekleşti. Balıkesir'den süt toplayan tanker şoförünün uyuduğu ve kamyoneti yaklaşık 50 metre sürükleyip yol kenarına sıkıştırdığı ileri sürüldü. Sahurdan sonra yola çıkan ve kasasında tıklım tıklım işçi kadınları taşıyan kamyonet hiçbir denetime takılmadı. Olayda kamyonetin sürücüsü Seyde Aydın (52), eşi Ayşe Aydın (47) tarım işçilerinden Nesrin Aydın (27), Kezban Uysal (67), Fadime Orhan (48), Zeynep Uysal (32), Ummuhan Uysal (30), Nurdane Kaya (40), Burak Kaya (15), Ümmü Demirkol (38), Zeynep Zengin (35), Azize Kars (52), Ayşe Yaşar (40), Zekiye Çetin (54) ve Yıldız Öztürk (41) olduğu öğrenildi. Ağır yaralanan Güldane Kılınç'ın ise Salihli Devlet Hastanesi'nde tedavisi sürüyor. Nesrin evli Kazada ölenlerden 27 yaşındaki Nesrin Aydın'ın 8 ay önce evlendiği belirtildi. Yeni evli genç kadının kazada, annesi Azize Kars (52), kayınbabası kamyonet şoförü 2 çocuk babası Seydi Aydın (52) ve kayınvalidesi Ayşe Aydın (47) da can verdi. Kamyonet şoförü Seydi Aydın'ın kayınvalidesi 3 çocuk annesi Kezban Uysal da (67) aynı kazada öldü. ‘Büyük acı’ Gölmarmara Belediye Başkanı AK Parti'li Kamil Öz, kaza ile büyük acı yaşadıklarını, ağıtların yakıldığını söyledi. Öz, ölen işçilerin Salihli İlçesi'ne bağlı eski köylerden Çökelek Mahallesi'nden yaprak toplamak için sahurda yola çıktıklarını, günde 40-50 lira yevmiye ile çalıştıklarını belirtti. Başkan Kamil Öz, kazada ölenlerin yakınlarının olay yerine geldiğini ve onları teselli etmek için büyük çaba harcadıklarını, herkesin acı içerisinde, çığlık ve bağırışlar içerisinde sağ- sola koştuğunu, olay yerine Manisa ve diğer ilçelerin itfaiye ekipleri ile kaymakamların da geldiğini dile getirdi. Başkan Öz, bu tür işçi taşımacılığının artık yapılmaması gerektiğini de vurguladı. İlçeleri birbirine bağlayan karayolunun da çok dar olmasından yakınan Başkan Öz, "Bu yolun biran önce genişletilmesi gerekiyor. Yolun yapımı yılan hikayesine döndü. Bugüne kadar bu yolda onlarca insan öldü" dedi. Kendisinin 16 aylık başkanlığı döneminde, 20 kişinin bu yolda kazada öldüğünü söyledi. ‘Günde 9 lira için’ Üzüm ve mısır üretimiyle geçinen köylüler her yıl asma yaprağı zamanı ek gelir için çeşitli taşıma araçlarıyla çevre ilçelerdeki bağlara gidiyor. Buradaki bağlarda ortalama 9 saat çalışan mevsimlik işçiler, toplam 6-7 kilo civarı asma yaprağı topluyor. Cumhuriyet Halk Partisi Manisa Milletvekili Özgür Özel yaşanan acı kazanın ardından yaptığı açıklamada, “Soma’da olduğu gibi; bir dayıbaşı var. Çekiyor kamyoneti köye. Kaç kadın binebilirse kamyonete 13- 14 kadın binmiş. Kilosu 1,5 TL’den asma yaprağı toplamaya gidiyorlar. Kadınlar 11’e kadar çalışacaklar 6 bilemediniz 7 kilo asma yaprağı toplayabilecek, 9 TL alacak. Bir ay boyunca çalışabilse ayda 300 TL’ye yakın para geçebilecek. Bir ortaçağ düzeni, bir ilkellik” dedi. 'Ekmeği uğruna' CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Manisa'nın Gölmarmara İlçesi'nde kasasında tarım işçisi taşıyan kamyonetin süt tankeri ile çarpışması sonucu 15 kişinin hayatını kaybettiği trafik kazası ile ilgili Twitter hesabından açıklama yaptı. Kılıçdaroğlu, "Kimse ekmeğini kazanma uğruna canından olmamalı. Manisa’daki korkunç kazada yaşamını yitiren 15 işçimize Allah'tan rahmet diliyorum" dedi. Anne oğul Ölen Durdane Kaya'nın (40) 2 çocuğu olduğu çocuklarından lise öğrencisinin Burak Kaya'nın (15) da aynı kazada can verdiği ve okulu için harçlık biriktirmek amacıyla annesiyle asma yaprağı toplamak üzere yola çıktığı bildirildi. Ölen bir diğer tarım işçisi 32 yaşındaki Zeynep Uysal'ın en küçüğü 1 yaşında dört çocuğu vardı. Kardeşi 2 çocuk annesi Ümmühan Uysal (30) da öldü. Ölen diğer tarım işçilerinden Ümmühan Demirkol'un (38) evli ve 2 çocuk annesi, Ayşe Yaşar'ın (40) evli ve 2 çocuğu, Fadime Orhan'ın (48) evli ve 2 çocuğu, Zeynep Zengin'in (35) evli ve 2 çocuğu, Zekiye Çetin'in (54) evli ve 2 çocuğu, Yıldız Öztürk'ün (41) de evli ve 2 çocuğunun olduğu ifade edildi. Toprağa verildiler Salihli Belediyesinin taziye, Kızılayın ise yardım çadırı kurduğu mahallede, yaşamını yitirenlerin evlerinin önünde kadınlar, ağıt yaktı. Mahalle kahvehanesinde toplanan ve kazanın ayrıntılarını öğrenen yakınları göz yaşlarını tutamadı. Kazada ölen kadınların eşleri, cenazeleri almak üzere Akhisar Devlet Hastanesine giderken diğer yakınları da taziyeleri kabul etmeye başladı. Ölenler dün gün içerisinde toprağa verildi. Sömürü ve dram yüz yıldır değişmiyor Çukurova ve Ege'de pamuk üretimiyle birlikte neredeyse yüz yıl önce gelişen mevsimlik tarım işçiliğinde aracılar eliyle sömürülen insanların hikayesi değişmiyor. Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar Üzerinde olmak üzere pek çok kitabında yer verdiği yoksulluk ve sömürü neredeyse kader gibi. Mevsimlik tarım işçileri “Elçi” adı verilen aracılarla çalıştırılıyor. Nisan ve mayıs aylarında yaşadıkları şehirlerden kamyonlara yola çıkan insanlar eğer kaza, hastalık gibi felaketlere uğramazlarsa kazandıkları birkaç kuruşla geçinmeye çalışıyor. Şartlar hala yüz yıl öncesi gibi, tuvalet ihtiyacı açık alanlarda karşılanıyor, sağlıklı içme suyuna ulaşabilenler ancak üçte biri. Çadırlarda, elektrik ve su olmadan sürdürülen yaşam hastalıkları davet ediyor. Sigorta gibi bir güvencenin adı bile geçmiyor. Her şey 'elçinin' iki dudağı arasında. Elçiler, çoğunlukla akrabaları ya da komşuları olan işçileri çalıştırdığı için paralarını bile alamadıklarında kimsenin kimseyi şikayet etmesi söz konusu değil. Elçiler, zor durumdaki işçilere önceden avans alarak, neredeyse kölelik şartlarında iş gücüne sahip olabiliyor. Hayata Destek Derneği'nin “Mevsimlik Gezici Tarım İşçiliği 2014 Araştırma Sonuçları Çocuk *Bulguları Ön Rapor”u özellikle çocukların yaşadığı sömürü ve dramı bütün çıplaklığı ile gözler önüne seriyor. *Mevsimlik tarım işçilerinin yüzde 80'i çadırda barınıyor. Ortalama yedi kişinin yaşadığı 16 metrekarelik çadırlarda genellikle elektrik yok. * Gıda ağırlıkla ekmek, çay, bulgur ve tahıl... *0-4 yaş arasındaki her beş çocuktan biri bronşitten ve ishalden muzdarip. *12-15 yaş dilimindeki her üç çocuktan biri eğitimini terk ediyor. * Görüşülen hanelerde yaşayan çocukların büyük oranda tarlada da çalıştığı görülmektedir. *5-11 yaş grubundaki çocukların yüzde 35’i, 12-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 78'i tarlada çalışıyor.