Onur ve Şahsiyet Üzerine

İnsanın kendine verebileceği en büyük zarar, başkalarının gözünde değerini korumak uğruna kendi gözünde küçülmesidir.

Çünkü onur, alkışlandığımızda taşıdığımız bir madalya değildir. Kimsenin görmediği yerde verdiğimiz kararların toplamıdır. Bizi izleyen yokken nasıl davrandığımız, işimize gelmediğinde neyi yapmayı reddettiğimiz, haklı olduğumuzu düşündüğümüzde bile karşımızdakinin sınırını ne kadar gözettiğimizdir.

Şahsiyet de tam burada başlar.

Şahsiyet, herkesle iyi geçinmek değildir. Herkes tarafından sevilmek hiç değildir. Bazen bir kapıyı çalmamaktır. Bazen söyleyebileceğin onlarca şey varken susmaktır. Bazen hakkın olduğunu düşündüğün bir şeyi bile, sırf karşındaki insanın onurunu incitmemek için kendine saklamaktır.

Ve belki en zoru: Kimse seni alkışlamayacak olsa bile doğru bildiğin yerde durabilmektir.

Bugün insanlara sürekli kendilerini göstermeleri öğretiliyor. Ne yaptığımızı, ne hissettiğimizi, nerede olduğumuzu, kimlerle olduğumuzu anlatıyoruz. Görünürlük neredeyse bir varoluş biçimine dönüştü. Oysa insanın şahsiyeti, gösterdiklerinden çok saklayabildiklerinde ortaya çıkar.

Her duygunun paylaşılması gerekmez.

Her öfkenin cevabı verilmez.

Her haksızlığın karşısında bağırmak gerekmez.

Her kaybın ardından kendimizi kaybetmek zorunda değiliz.

Çünkü onur biraz da kendine hâkim olabilme sanatıdır.

İnsan bazen çok sever ve yine de gitmeyi bilir. Çok kırılır ve yine de kırmamayı seçer. Haksızlığa uğradığını düşünür ama intikamı kendisine yakıştırmaz. Bir başkasının yaptığı yanlış, kendi karakterinin bahanesi haline gelmez.

Asıl mesele budur.

Birinin sana nasıl davrandığı, senin nasıl biri olacağını belirlememeli.

Çünkü karakterimizi başkalarının davranışlarına göre şekillendirirsek, kendi hayatımızın öznesi olmaktan çıkarız. Bize kötülük yapan herkes, bizden de biraz kötülük koparmış olur. Bizi küçümseyen herkes, bizi de küçültebilmiş olur.

Buna izin vermemek gerekir.

Onur, insanın kendisine verdiği sözdür.

Şahsiyet ise o sözü, kimse bakmıyorken de tutabilmesidir.

Belki de yetişkin olmak tam olarak budur: Her şeyi yapabilecek güce sahipken, her şeyi yapmayı kendine hak görmemek.

Çünkü insanın gerçek özgürlüğü, istediğini yapabilmesi değil; istemediği halde kendisini kaybetmeden durabilmesidir.

Ve bazı zaferler vardır ki dışarıdan yenilgi gibi görünür.

Birini aramamak.

Bir kapıyı zorlamamak.

Bir tartışmayı kazanmak yerine bitirmek.

Bir hakarete aynı dille karşılık vermemek.

Bir insanı hâlâ seviyor olsan bile, kendine verdiğin değeri onun sevgisine teslim etmemek.

Bunların hiçbirinde alkış yoktur.

Ama insan gece başını yastığa koyduğunda kendisine bakabilir.

Bence onur tam olarak budur.

Dünyaya karşı dik durmaktan önce, insanın kendi karşısında eğilmemesidir.

Saygılarımla...