Elektrik faturalarında akıllı sayaç dönemi genişliyor

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon yeni akıllı sayaç kurulmasını planlıyor. EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz’ın açıklamasına göre, dönüşümle birlikte milyonlarca abonenin sayaçlarının uzaktan okunması, elektrik kesintilerinin ve teknik kalite verilerinin daha yakından izlenmesi hedefleniyor.

EPDK ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) iş birliğinde düzenlenen Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri’nde konuşan Yılmaz, akıllı sayaçların yanı sıra elektrik dağıtım yatırımları, yerli yazılım, AR-GE ve hizmet kalitesine ilişkin hedefleri paylaştı.

Akıllı sayaç dönüşümü hızlanacak

Yılmaz, akıllı sayaç dönüşümünün 1 Mart 2026’da başladığını ve eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO kurulumunun tamamlandığını açıkladı.

2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını belirten Yılmaz, iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınmasının hedeflendiğini söyledi.

Ayrıca 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki elektrik kesintisi ve teknik kalite verilerinin izlenmesi planlanıyor.

Elektrik dağıtım yatırımları artırıldı

Elektrik dağıtım şebekelerinin yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, enerji depolama ve dağıtık üretim gibi gelişmelere uyum sağlaması gerektiğini belirten Yılmaz, 2026-2030 dönemine yönelik yatırım ve bakım kaynaklarında artış yapıldığını ifade etti.

Yılmaz, beşinci uygulama döneminde yatırım tavanının önceki döneme göre reel olarak yaklaşık 1,5 katına, planlı bakım kaynaklarının ise 2,1 katına yükseltildiğini açıkladı.

Yatırımların yalnızca miktarının değil, tüketicilere sunulan hizmete ve şebeke kalitesine etkisinin de önemli olduğunu vurguladı.

Kesinti ve hizmet kalitesi izlenecek

Yılmaz, Nisan 2026’da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik dağıtım hizmetlerinde yeni bir değerlendirme sistemine geçildiğini belirtti.

Yeni yaklaşımda kesintilerin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergelerinin birlikte değerlendirildiğini aktaran Yılmaz, bu göstergelerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını da etkilediğini söyledi.

EPDK 724 AR-GE projesini kabul etti

Yılmaz’ın verdiği bilgilere göre, Temmuz 2014’te başlayan AR-GE proje döneminden itibaren toplam 2 bin 85 proje başvurusu yapıldı ve bunların 724’ü kabul edildi.

Kabul edilen projelerin 619’u elektrik, 105’i ise doğal gaz dağıtımı alanında gerçekleştirildi. Yılmaz, dağıtım şirketlerinin yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştirme süreçlerine de katılan kuruluşlara dönüştüğünü ifade etti.

Yerli teknoloji ve siber güvenlik desteklenecek

Yılmaz, 5 Eylül’de yayımlanan düzenlemelerle AR-GE ve yenilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların güncellendiğini belirtti.

Açıklamaya göre, belirli koşullar altında seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetleri destek kapsamına alındı. Fikrî ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeler de bu çerçeveye dâhil edildi.

Yılmaz, laboratuvarda başarılı olan ürünlerin sahada da aynı performansı göstermesi ve yeni yazılımların mevcut sistemlerle güvenli biçimde çalışmasının önemine dikkat çekti.

Yerli yazılım kullanan şirketlere teşvik

Yılmaz, Ocak 2023’te başvuruları alınmaya başlayan Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı kapsamında 72 yazılım projesi başvurusu yapıldığını, bunlardan 26’sının kabul edildiğini bildirdi.

Ayrıca 2026-2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranında yüzde 5’lik artışın mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer aldığını söyledi.

Aboneler için mobil uygulama

Akıllı sayaç dönüşümüyle birlikte MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümünün hizmete sunulduğu açıklandı.

Uygulamayla elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verilerine, kesinti kayıtlarına, tazminat bilgilerine ve planlı kesinti bildirimlerine ulaşabilmesi amaçlanıyor. Uygulamanın tüm aboneler için hangi tarihte ve hangi kapsamda kullanıma açılacağına ilişkin ayrıntılar, yayımlanan metinde belirtilmedi.

Takvime uymayan şirketlere tedbir mesajı

Akıllı sayaç dönüşümünün EPDK tarafından takip edileceğini belirten Yılmaz, planlamanın gerisinde kalan dağıtım şirketleriyle ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını söyledi.

Yılmaz, AR-GE çalışmalarının uygulanabilir ürünlere dönüştürülmesi, yerli teknoloji ekosisteminin desteklenmesi ve elektrik dağıtım hizmetlerinin kalitesinin artırılmasının öncelikler arasında bulunduğunu kaydetti.